Kuki mu Rwanda abantu bakomeje guhitanwa n’inkuba kandi uburyo bwo kuyirinda bwumvikana kandi bworoshye ?
Kwirinda gukubitwa n’inkuba bisaba kwitwararika mu bihe by’imvura: ugama mu nzu, wirinde ibiti n’ibyuma, uzimye ibikoresho bikoresha amashanyarazi, kandi ntukoreshe telefoni cyangwa imitaka ifite ibyuma hejuru. Ibi ni ibintu byoroshye ariko bifasha cyane mu kurinda ubuzima.
Mu Rwanda, abantu benshi bakubitwa n’inkuba baba bari hanze mu gihe cy’imvura, cyane cyane mu bikorwa byo guhinga, kwita ku matungo cyangwa kugama munsi y’ibiti. MINEMA ivuga ko hafi ya 90% by’abakubitwa n’inkuba zibasanga hanze, naho abari mu nzu bakubitwa ari bake kandi akenshi baba bari mu bikorwa bifitanye isano n’amazi cyangwa ibyuma. Ahantu hakunze kwibasirwa n’inkuba mu RwandaIbikorwa byo hanze: Abenshi baba bari mu mirima, mu bikorwa by’ubworozi cyangwa mu rugendo.
Kugama munsi y’ibiti: Inkuba ikunda kugera ku bintu birebire, bityo kugama munsi y’igiti kimwe ari kimwe mu bintu bikunze guteza impanuka.
Ahantu hitaruye: Mu turere tw’icyaro, cyane cyane mu Ntara y’Uburasirazuba nka Ngoma, hari ubuhamya bw’abantu benshi bakubitwa n’inkuba bari mu bikorwa byo kwita ku matungo cyangwa guhinga.
Mu nzu zidafite imirindankuba: Nubwo ari bake, hari abashobora gukubitwa n’inkuba bari mu nzu, cyane cyane igihe bafashe ku madirishya, ku byuma cyangwa bari mu bikorwa byo gukoresha amazi.
Imibare y’inkuba mu RwandaMu mezi atatu ya 2025, abantu 20 bishwe n’inkuba mu Rwanda, mu gihe abandi 21 bahitanywe n’ibiza bitandukanye.Mu mwaka wa 2024, mu bantu 191 bahitanywe n’ibiza, 81 bishwe n’inkuba.Hagati ya 2016–2023, inkuba zahitanye abantu 379 mu Rwanda.
Impamvu abantu benshi bakubitwa hanzeImirimo y’ubuhinzi: Abaturage benshi baba mu mirima mu gihe cy’imvura.Kwitwaza ibikoresho by’ibyuma: Inkuba ikururwa n’ibyuma, bityo abari bafite ibikoresho nk’amasuka cyangwa imitaka y’ibyuma baba mu kaga.Kugama ahatarinzwe: Kugama mu nzu zidafite imirindankuba cyangwa munsi y’ibiti bikunze guteza impanuka.
Inama z’ingenziGugama mu nzu ifite imirindankuba igihe imvura iri kumwe n’imirabyo.Kwirinda kugama munsi y’ibiti cyangwa hafi y’ibikoresho by’ibyuma.Kureka ibikorwa bifitanye isano n’amazi (douche, koga, gukoresha imashini zikoresha amazi) mu gihe cy’imirabyo.Kuzimya ibikoresho by’amashanyarazi mu gihe imvura iri kumwe n’imirabyo.
Habura iki ngo hakumirwe ibiza biterwa n’inkuba
Ikibura cyane mu Rwanda kugira ngo abaturage bamenye kwirinda inkuba ni ubumenyi n’ubukangurambaga buhagije. Inkuba ni ikiza gikunze gufata abantu bari mu bikorwa bisanzwe, ariko abantu benshi ntibaramenya neza uburyo bwo kwirinda.
Ibibura mu kwirinda inkubaUbukangurambaga buhoraho: Hari igihe abaturage bamenyeshwa gusa mu gihe cy’ibiza, ariko ntihaba gahunda ihoraho yo kwigisha buri gihe.
Imirindankuba ku nyubako: Amashuri, ibitaro n’amazu menshi ntayo afite, bityo bikaba byongera ibyago.
Ubumenyi ku by’inkuba: Abaturage benshi ntibazi ko koga, gukora douche cyangwa gukoresha ibikoresho by’amashanyarazi mu gihe cy’imirabyo bishobora kubashyira mu kaga.
Imyitwarire y’umuco: Abantu benshi bagama munsi y’ibiti cyangwa bakomeza imirimo yo hanze mu gihe cy’imvura, kuko babifata nk’ibisanzwe.
Icyakorwa kugira ngo abaturage bamenye kwirinda
Gahunda y’ubukangurambaga mu mashuri: Kwigisha abana hakiri kare uko bakwirinda inkuba.
Imyitozo y’abaturage: Gutegura amahugurwa mu midugudu ku ngamba zo kwirinda.Gushyira imirindankuba: Kubyaza umusaruro imirindankuba ku nyubako rusange.
Kumenyesha ku gihe: Gukoresha radio, telefoni n’itangazamakuru mu kuburira abaturage igihe imvura n’imirabyo bigiye kugwa.
Mu yandi magambo, habura ubumenyi buhoraho n’ibikorwa bifatika byo kwigisha abaturage no gushyira imirindankuba ku nyubako. Iyo abaturage bamenya neza impamvu n’uburyo bwo kwirinda, impfu n’impanuka zituruka ku nkuba zagabanuka cyane.
