Politike

Musanze: Dore dosiye zifite uburemere Komite Nyobozi isigiye Gitifu Munyaneza Maurice

Kuri uyu wa gatanu taliki ya 30/10/2026 niho biteganijwe ko mu gihugu hose, haba umuhango w’ihererekanya bubasha hagati ya Komite Nyobozi z’uturere zicuye igihe n’abanyamabanga Nsingwabikorwa b’uturere, aba akaba aribo bagiye kuyobora uturere by’agateganyo mu gihe cy’amezi agera kuri abiri.

Mu Karere ka Musanze, uyu muhango uraba witabiriwe na ba Bwana Nsengimana Claudien, Umuyobozi w’akarere, Madame Clarisse Uwanyirigira Vice mayor ushinzwe ubukungu n’iterambere na Kayiranga Theobald ushinzwe imibereho myiza y’abaturage hamwe na Munyaneza Jean Maurice Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Akarere ka Musanze.

Bmawe mu bakurikiranira hafi ibibera mu karere ka Musanze babwiye ikinyamakuru Virunga Today ko mu bibazo Munyaneza  agomba gusigara arwana nabyo  icy’ingenzi ari icy’ingaruka z’inkongi ya Goico, Komite Nyobozi icyuye igihe ikaba yari ikiri mu bikorwa byo kureba uko abahoze muri Goico bakwisuganya, ariko imbogamizi zikaba zikiri zose nk’uko biheruka gutangazwa na bamwe mu baburiye ibyabo muri iri soko.

Mu bindi bibazo bakomojeho, harimo icy’ibibazo binyuranye bikomeje kuvugwa mu rwego rw’uburezi, ndetse n’icy’akajagari kakigaragara mu myubakire cyane cyane mu mujyi wa Musanze.

Ihererekanya mu bihe by’ihungabana ryatewe n’inkongi ya Goico

Ubwo manda ya Komite Nyobozi yari hafi kugera ku musozo, mu bisa no kwigerezaho, abasudizi bafashe ibikoresho byabo bidafite ubuziranenge,  bajya hejuru y’isoko ryari ririmo bicuruzwa bifite agaciro ka za miliyari mu mafranga y’U Rwanda, batangira gusudira nk’uko  bari basanzwe babigenza. Ariko ibya ya minsi iba myinshi igahimwa n’umwe, inkongi y’umuririo  yahise yaduka, Goico n’ibyari biyirimo hafi ya byose birakongoka.

Iri hererekanya rero ribaye mu gihe hari benshi bakomeza kwemeza ko  ubuyobozi bw’akarere ka Musanze bufite uruhare rutaziguye mu byabaye. Ababivuga ibi bahera ku kuba ubugenzi bw’imyubakire mu karere butarashoboye kuburizamo ibikorwa byo kubaka mu bushorishori bw’iyi nyubako, ibikorwa byagomba kubanza gusabirwa uruhushya kandi bigakorwa hakurikije amabwiriza yose y’umutekano.

Sibyo gusa, aba bongeraho ko kuba Goico yarakoreshejwe birenze ubushobozi bwayo, abacuruzi benshi bakanyanyagizwa mu mabaraza, kuri za escalier no muri za corridor ndetse naho inkongi yadukiye, ibikoresho byakagombye kwitabzwa mukuyizimya bikaba bitarakoraga, nabyo bigaragaza ko ubuyobozi bw’akarere butigeze bwita ku mutekano y’iri soko ryari ricumbikiye abarenga 1500.

Abagaya imyitwarire y’akarere muri iki kibazo bemeza kandi ko na nyuma y’inkongi nta kintu kigaragara abahuye n’akaga bafashijwemo. Umwe muri abo yibwiriye umunyamakuru wa Virunga Today ko kugeza ubu ntacyo akarere karabafashamo ahubwo ko bahora mu nama zidatanga umusaruro,  none buri wese akaba arimo uko ashoboye ba rusahuriramundure nabo bakabyunguiramo.

Yagize ati:” Inama zo tuzihoramo ubudasiba, n’ejobundi twari muri stade, twabasabye ko twafungurirwa amatongo ya Goico tukareba niba ntacyacitse ku nkongi nanaubu, ahasigaye buri wese ni ukwiranaho kandi turabona bitazotworohera kuko ibiciro k’ubukode muri iriya mazu nyuma y’ishya rya  Goico bwikubye ibinyacumi, barimo kudufatirana kubera n’abakomisiyoneri bivanze muri iki kibazo, ntacyo rwose akarere karatumarira.’‘

Ibi biravugwa kandi mu gihe  abanyamakuru barimo Byiringiro Robert na Rwamugenga Evariste, mu kiganiro umuti ukwiye cyahise kuri uyu wa kane kuri  Rc Musanze , batangaje  ko ubuyobozi bw’akarere bwanze kwitabira ikiganiro bari batumiwemo ngo kivuge ku bibazo abahoze muri Goico bakomeje guhura nabyo harimo n’icy’ryo zamuka ry’ibiciro ku bukode, ibintu bifatwa nko gusonga abahuye n’inkongi ya Goico.

Hari kandi n’ababona ko abahuye n’isanganya ya Goico nta buvugizi bakorewe, ngo imiryango iharanira inyungu rusange (ONG) ibe yarafashe iya mbere mu gukusanya ubufasha ku bahungabanyijwe bikomeye n’iyi nkongi y’umuriro biganjemo urubyiruko rwari rukeneye gufatwa mu mugongo by’umwihariko.

Abavuga ibi babihera ku kuba nko mu ihuriro rikomeye riherutse guhuza Umukuru w’Igihugu n’urubyiruko: Meeting the President, nta mujene nimwe wigeze ageza ikibazo cya Goico ku Mukuru w’igihugu kandi wari umwanya nwiza wo kugaragaza ibyago byabayeho bakaba bagenerwa ubufasha bwihariye. Byose kandi byatewe no kuba abari bafite mu nshingano gutegura uru rubyiruko rwagombaga kwitabira iyi nama batakoze akazi kabo neza.

Ni ibibazo bya Goico, bizaba bitegereje Munyanzeza  n’ikipe ye, cyane cyane ko muri icyo gihe hazaboneka na raporo ya komisiyo yashyizweho ngo icukumbure iby’iyi nkongi, imyanzuro izavamo ikaba ariyo izatanga icyerekezo cy’ibibazo benshi bakomeje kwemeza ko bitoroshye ku bw’ibyo bakaba babona hari hakwiye gushyirwaho ibihe bidasnzwe byo kwita ku basizwe iheruheru n’inkongi ya Goico.

Hari abandi ariko babona ko icyihutirwa ari guhumuriza abahuye n’aka kaga no kubaherekeza muri iyi nzira yo kongera kubura umutwe dore ko ibiza by’inkongi bisanzwe bibaho bikarangira abantu babyitwayemo neza, bakongera kwiyubaka.  Urugero rutangwa akaba ari iruka ry’ikirunga cya Nyiragongo ryabaye mu mwak wa 2002, rigahindura amatongo igice kinini kandi cy’ingenzi cy’umujyi wa Goma ariko nyuma y’imyaka itageze kuri itanu, uyu mujyi ukongera  gusubirana isura nziza kurusha uko yari imeze mbere y’iruka.

Akajagari mu burezi: Abana n’abarimu babyutswa igicuku, ba directeurs bazamura minerval uko bishakiye no gukopeza.

Iki ni ikibazo cyafashe intera ubwo mu nkundura yo kwesa imihigo mu burezi, akarere kahisemo gutegeka programe zicucitse (coaching),  ku banyeshuri hafi ya bose bo mu karere ka Musanze. Aba basabwe kujya babyuka ahagana mu ma saa kumi kuri bamwe  batuye kure y’ibigo bigaho, ngo bitabire iyi gahunda itangira mu ma sakumi n’imwe ,igice  za mu gitondo. Uretse kandi iyi gahunda ya mugitondo, abana bongera gusabwa kugorobereza muri iyi gahunda hakaba hari abataha ahagana mu  ma saa tatu z’ijoro. Ibi ni ibintu bishobora gushyira mu kaga abana kuko nk’uko byemezwa n’abahanga mu myigishrize, bene izi gahunda zangiza mu mutwe abana, bakaba bazinukwa ibyo kwiga, byongeye kandi iri zinduka rya kare rishobora gushyira mu kaga abana harimo n’abakobwa b’abangavu.

Abarimu nabo basabwe guherekeza aba bana muri iyi gahunda, bityo basabwa kubyuka kare, no gutaha batinze, ibintu bibangamira izindi gahunda basanzwe basabwa kwitabira harimo gutegura amasomo no kwita ku muryango.

Ikindi kibazo kizavugwa muri iyi nzibacyuho ya Jean Maurice  mu bijyanye n’uburezi ni icy’abayobozi b’ibigo bihaye kuzamura amafranga y’ishuri binyuranije n’amabwiriza yatanzwe na Mnistere y’uburezi. Abakora ubu bujura babikora bitwaje ko amashuri yabo ari intangarugero mu mitsindishirize,  ko mu rwego rwo gukomeza iyi mpumbero, umwana woherejwe agomba kwikorezwa umutwaro akishyura amafranga atazwi na Mineduc harimo aya ya coaching twavuze ndetse n’andi adasobanutse bita  ayo kwita ku iterambere ry’ikigo,  ibintu bitari mu nshinagno z’ababyeyi.

Iyi nkundura y’akarere karimo hari n’abatekereza ko ariyo yatumye mu karere hatahurwamo abagize uruhare mu ikopezwa ry’ibiazami bya Leta, abavuga ibi bakaba bemeza ndetse ko urugendo  shuri rwateguwe n’aka karere mu karere ka Kirehe ngo bigire kuri aka karere ibanga ryo gutsindisha, aribyo byazanye icyorezo cyo gukopeza mu karere.

Nk’uko bikomeza byemezwa n’abakurikiranira hafi ibibera mu karere ka Musanze, ngo  iyi nzibacyuho yakagombye kuzicarira , hakanozwa ibikorwa bya coaching, hagahagarikwa burundu n’ubu bujura bw’abayobozi b’ibigo, kuko bashobora kuzongera guca murihumye abarimo Ministere y’uburezi  bagakomeza ubu bujura ibizakomeza gutuma hari abana benshi bata ishuri.

Itunganywa rya za site ntiryaciye burundu akajagari mu myubakire

Kuri ubu mu karere ka Musanze, mu mirenge inyuranye harimo gutunganywa site z’imiturire kandi byari byitezewe ko izi site zizaca burundu akajagari mu myubakire kari karakomeje kugaragara mu mujyi wa Musanze no mu nkengero zawo. Gusa amakuru agera kuri Virunga Today yemeza ko ibintu atari uko bimeze, ko amazu adafitiwe ibyangombwa akomeje kuzamura hirya no hino ahari hagenewe gutunganywa za site, hagakekwa uruhare rw’abahawe kuzitunganya.

Urugero ni urwa site ya Gashangiro, yo mu murenge wa Cyuve, aho haherutse kugaragazwa urutonde rw’inzu zirenga 50 z’amanegeka zubatswe muri iyi site, hatungwa agatoki abarimo Gitifu w’akagari iyi site iherereyemo.

Niba rero Munyaneza  na bagenzi be badakurikiraniye hafi iki kibazo muri iyi nzibacyuho, ibintu bizarushaho kuba bibi, dore ko bisanzwe bizwi mu baturage, ko inzibacyuho ari igihe cyo guca murihumye ubuyobozi hagakorwa ibikorwa bisanzwe byarakumiriwe harimo  no kubaka mu kajagari.

Karinzi isigaye ari indiri y’abanywi b’ibiyobyabwenge birimo chief waragi

Ubu ni ubutumwa buheruka gutangwa kuri RC Musanze, uwabatanze akaba yaremeje ko kuva aho bahagarikiye icuruzwa ry’inzoga zahoze zitwa ibyuma kimwe n’inzoga zizwi ku izina ry’inkorano, abari basanzwe bazinywa bimukiye muri aka gasantere ka Karinzi, bavuye aho bita Kungagi, aha hombi hakaba haherereye mu murenge wa Cyuve.

Birashoboka rero ko iri yimuka ryabereye mu murenge wa Cyuve, rishobora kuba ryarabereye no mu yindi mirenge,  abari basanzwe bakoresha izi nzoga bakaba barahunze inzego z’umutekano zihora zibahigira hasi kubura hejuru. Ibi akaba ari nka byabindi bivugwa mu mugani wa kinyarwanda ko abarinzi bajya inama inyoni nazo zikajya izindi.

Iki ni ikibazo kitazorohera na gato Munyaneza kuko twabikomojeho mu nkuru iheruka, kuko itundwa ry’inzoga z’inkorana kuri ubu ni business yinjiriza iritubutse abakora ubu bwikorezi, ijoro rimwe hakaba hari abinjiza arenga ibihumbi 60, benshi mu bari mu bikorwa by’uburembetsi ndetse n’abandi bugarijwe n’ubushomeri bakaba abshobora kwishora muri ibi bikorwa bitemewe.

Tubabwire kandi ko uretse utu dusanteri twimuriwemo ibikorwa by’abanywa n’abacuruza inzoga zabujijwe, hirya no hino mu karere ka Musanze, hasanzwe  hazwi udusanteri ducuruza kanyanga ku mugaragaro ku manywa y’ihangu, utu dusanteri tukaba twitaruye umujyi wa Musanze, amazina yatwo kuri akaba yarabaye kimenyabose mu karere.

Uretse kandi ibi bibazo tugaragaje, Umuyobozi w’umusigire hari n’ibindi bibazo bitazamuca iruhande harimo imivugururire y’umujyi wa Musanze igeze kuri phase ya 3, bikaba bitagenyijwe ko ubwo azaba arangije iyi nzibacyuho ariho hazatangizwa kuvugurura inyubako ziherereye ku muhanda Centre Ville-Kalisimbi, ikibazo cy’abana b’inzerezi bakomeje kugaragara mu mujyi wa Musanze ndetse n’icy’umusaruro w’ubuhinzi ushobora kuzaba muke kubera ibihe bitabaye byiza, imvura ikaba yaraguye itinze mu karere kimwe no mu gihugu cyose.

Meya w’umusigire w’akarere ka Musanze, Bwana Munyaneza Jean Maurice, mu gihe kitageze ku mwaka yahinduye inshingano incuro 2, Umwaka ushize yoherejwe mu Karere ngo abe Umuyobozi w’imirimo, Dision Manager avuye mu karere ka Rutsiro, kandi nta gihe gishize abaye Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’aka karere asimbuye bwana Kanayoge Alexis werekeje muri Kaminuza y’ U Rwanda, bivuze ko akeneye by’umwihariko ubufatanye bw’inzego z’akarere kugira ngo iyi nzibacyuho y’amezi 2 ashobore kuzayitwaramo neza.

U Burusiya bwihanganishije abacuruzi bahombejwe n'inkongi ya GOICO Plaza – INDORERWAMO

Mu karere ka Musanze inyubako ya Goico yibasiwe n'inkongi y'umuriro kugeza ubu Polisi ishinzwe kuzimya inkongi yatabaye irimo kuzimya. #MamaUrwagasaboTV

Mu ihererekanya bubasha ryabaye kuwa 30/10/2026, ntihabuzemo dosiye y’amatongo ya Goico

Virunga Today yiteguye guha Meya w’umusigire, amakuru yose ku ngaruka zo kubyutsa abana iyarubika ngo ngaho bitabriye gahunda za coaching zishobora kwangiza bikomeye ubuzima bwabo,

Meya w’Umusigire nahagurukire ikibazo cy’abayobozi b’ibigo  bahinduye ibigo bya Leta amashuri yigenga bigatuma abana babuzwa uburenganzira bwabo bw’ibanze bwo kwiga,

RIB yasabye ibyamamare byamamaje inzoga z' 'ibyuma' gufatanya na Leta mu kuzica burundu ImvahoNshya

Inzoga z'inkorano ziri koreka imbaga, 28 bamaze gupfa - Makuruki

Abanywi b’inzoga zitujuje ubuziranenge bimukiye mu bindi birindiro, ubucuruzi bwazo buhinduka business yunguka mu buryo butigeze bubaho: Ihurizo kuri Meya w’umusigire

Raporo zikomeje kugaragagaza ko nubwo harimo gutunganywa za site zo guturamo, ibyo kubaka inzu zidatangiwe uruhushya byo bikomeje.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *